Ορχάν Παμούκ: Ο συγγραφέας που αποκάλυψε στους 'Ελληνες τη σύγχρονη Τουρκία

Είναι δυνατόν τα βιβλία ενός Τούρκου συγγραφέα να είναι από τα πλέον ευπώλητα στην Ελλάδα, και κάθε νέο έργο του να αποτελεί εκδοτικό γεγονός?

Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι καταφατική, όταν πρόκειται για τον Ορχάν Παμούκ, συγγραφέα διεθνούς βεληνεκούς, κάτοχο του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2006.

Ο Ορχάν Παμούκ ξυπνάει μνήμες που υπάρχουν στο DNA των Ελλήνων, εδώ και αιώνες. Είναι ο συγγραφέας όχι μόνο της Πόλης, την οποία λατρεύει και μας την παρουσιάζει σε όλο της το μεγαλείο, αλλά και ολόκληρης της Τουρκίας, την οποία αποκαλύπτει και απογυμνώνει, καθώς παρατηρεί με εξονυχιστική λεπτομέρεια, αλλά και με μελαγχολία, τις ραγδαίες αλλαγές που συντελούνται σε αυτήν.

"Ο Παμούκ πλέκει το μυστήριο της Ανατολής, με τον ορθολογισμό της Δύσης" λέει ο διευθυντής του εκδοτικού οίκου Ωκεανίδα Νίκος Μεγαπάνος, ο οποίος τα τελευταία χρόνια εκδίδει αποκλειστικά τα βιβλία του Τούρκου συγγραφέα. Εμείς οι Ελληνες που ζήσαμε δίπλα-δίπλα τόσα χρόνια με τους Τούρκους, καθώς μοιραζόμαστε με τον τουρκικό λαό ένα παρελθόν πολλών αιώνων, καταλαβαίνουμε απόλυτα αυτό το πάντρεμα. Μέσα από το έργο του Παμούκ γνωρίσαμε τον "απέναντι".

Η πρώτη μας γνωριμία με τον Παμούκ, θυμάται ο κ. Μεγαπάνος, έγινε το 1997 όταν αναζητούσαμε Τούρκους συγγραφείς, προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα τους γείτονές μας. Τότε ο Παμούκ ήταν πολύ νέος και μας τον σύστησαν ως έναν πολύ ελπιδοφόρο συγγραφέα.

Μας έκανε εντύπωση, συνεχίζει ο κ. Μεγαπάνος, η μεγάλη ανταπόκριση του ελληνικού κοινού στο πρώτο βιβλίο που εκδόθηκε στην Ελλάδα, το "Μαύρο Βιβλίο". Μέσα σε λίγους μήνες το βιβλίο αυτό πούλησε 8.500 αντίτυπα, και άλλα τόσα πούλησε και την επόμενη χρονιά. "Πως είναι ο σημερινός Τούρκος?", αναρωτιόταν ο Έλληνας αναγνώστης που έσπευδε να διαβάσει το βιβλίο του.

"Εγώ μεγάλωσα μαζί με τον Παμούκ. Διαβάζοντας τα βιβλία του, μεγάλωνα παράλληλα με αυτόν, οτι συνέβαινε στην πόλη μου και στην ζωή μου, έβλεπα να συμβαίνουν στην Πόλη και την ζωή του Παμούκ αντίστοιχα" εξομολογείται ο εκδότης.

Ο Παμούκ είναι φοβερός παραμυθάς, μέσα του όμως "κατοικεί" όλη η ευρωπαϊκή λογοτεχνία, είναι κτήμα του αυτή η λογοτεχνία και αυτό φαίνεται στο γράψιμό του, γεγονός που τα πρώτα χρόνια, δημιούργησε μεγάλη εντύπωση στους έλληνες αναγνώστες.

Ο Παμούκ είναι ένας πολύ μεγάλος συγγραφέας, μπορεί και συνομιλεί με τους πάντες, σε εμάς όμως τους Ελληνες που έχουμε ζήσει κοντά με τους Τούρκους, παρά τις μεγάλες μας διαφορές, αυτό λαμβάνει άλλες διαστάσεις. Στα βιβλία του ο Παμούκ κάνει πολύ συχνά αναφορές στους Ρωμιούς της Πόλης, στα σπίτια και τα μαγαζιά που άφησαν πίσω, στις σχέσεις των δύο λαών που έζησαν αιώνες δίπλα -δίπλα, ενώ ξεδιπλώνει με μοναδικό τρόπο την ατμόσφαιρα, τις μυρωδιές, την αίσθηση της απώλειας, της μελαγχολίας, αλλά και της δυναμικής που αναπτύσσεται στην Πόλη, αλλά και σε ολόκληρη την Τουρκία.

ANA-MPA

Katerina İliopoulou